บำบัดทุกข์บำรุงโศก

[พูดพร่ำทำเพลง] โดย ‘พล


บำบัดทุกข์บำรุงโศก
’พล

-๑-

เป็นธรรมดาของสิ่งมีชีวิต ที่มีแข็งแรงก็ย่อมต้องมีอ่อนแอ สาเหตุของการอ่อนแอ ก็มีหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นโรคภัยไข้เจ็บ สภาวการณ์ต่างๆที่เข้ามากระทบทั้งโดยตรงและทางอ้อม และเหตุปัจจัยอีกหลากหลาย ซึ่งส่งผลได้ทั้งทางร่างกายและทางจิตใจ

แน่นอนสิ่งมีชีวิตทุกชนิด ไม่ชอบที่จะอ่อนแอ เมื่ออ่อนแอ ก็ต้องหาทางที่จะกลับมาแข็งแรง วิธีการที่จะนำพาความแข็งแรงกลับมานั้นก็มีหลากหลายอีกเช่นกัน พอดีผมไปอ่านเจอ วิธีการบำบัดชนิดหนึ่ง ที่แม้จะไม่ใช่ของใหม่อะไรมากมาย แต่ผมก็คิดว่าไม่น่าจะเก่าจนเกินไป และน่าจะมีประโยชน์กับผู้อ่านทุกท่าน

-๒-

ดนตรีบำบัด หลายท่านอาจสงสัยว่า ดนตรีมีไว้ฟังมิใช่หรือ แล้วดนตรี จะรักษาความอ่อนแอได้อย่างไร เดี๋ยวมาลองดูกันครับ ว่าดนตรีและเสียงเพลงมีประโยชน์มากกว่าที่คุณคิด

ดนตรีบำบัด (Music Therapy) คือศาสตร์ที่ว่าด้วย การนำดนตรี หรือองค์ประกอบอื่น ๆ ทางดนตรี มาประยุกต์ใช้ เพื่อปรับเปลี่ยน พัฒนา และคงรักษาไว้ซึ่งสุขภาวะของร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม โดยนักดนตรีบำบัดเป็นผู้ดำเนินการไปสู่เป้าหมายที่ตั้งไว้ ผ่านทางกิจกรรมทางดนตรีต่าง ๆ อย่างมีรูปแบบโครงสร้างที่ชัดเจน มีหลักเกณฑ์ และระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์

เป้าหมายของดนตรีบำบัด ไม่ได้เน้นที่ทักษะทางดนตรี แต่เน้นในด้านพัฒนาการทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม ขึ้นอยู่กับความจำเป็นของแต่ละบุคคลที่มารับการบำบัด สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในหลายบริบท เช่น ด้านการศึกษา ด้านการแพทย์

ดนตรีบำบัดสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลายรูปแบบ ทั้งในเด็ก วัยรุ่น วัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ ตามเป้าหมาย เพื่อตอบสนองความจำเป็นที่แตกต่างกันไป ทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ เช่น ปัญหาบกพร่องของพัฒนาการ สติปัญญา และการเรียนรู้, โรคซึมเศร้า, โรคอัลไซเมอร์, ปัญหาการบาดเจ็บทางสมอง, ความพิการทางร่างกาย อาการเจ็บปวด และภาวะอื่น ๆ

ในปัจจุบันมีการนำดนตรีมาใช้บำบัดโรคต่าง ๆ ได้อย่างมีผลดียิ่งทั้งโรคทางกายและทางจิตเวช (ประเทศกรีกเป็นประเทศแรกใช้เครื่องดนตรีอย่างพิณ ดีดเพื่อรักษาโรคซึมเศร้า) มีการค้นพบว่าดนตรีใช้ลดอาการเจ็บปวดจากการคลอดจากการถอนฟัน รักษาคนที่มีความเครียดกังวล แยกตัวจากสังคม หรือคนพิการซ้ำซ้อนได้ดีตลอดจนผู้ป่วยจิตเภท ผู้มีพฤติกรรมถดถอย เหงาเศร้าได้ ด้วยเหตุนี้จึงได้นำดนตรีบำบัดมาใช้กับผู้ป่วยจิตเวชทั้งโดยการเปิดเทปจังหวะเร้าใจ มีการขยับตัวเข้าจังหวะ ใช้ดนตรีแบบเคาะจังหวะ และอุปกรณ์เกิดเสียงให้ผู้ป่วยได้เขย่าหรือฟังเพลงแล้วให้บอกถึงความรู้สึกที่ได้จากเพลง โดยการบำบัดครั้งละ 1-1.30 ชั่วโมง สัปดาห์ละ 2 ครั้งพบว่าผู้ป่วยมีอาการเรื้อรัง พฤติกรรมถดถอย แยกตัว จะกลับเข้าสู่สังคมได้อย่างรวดเร็ว ในชั่วโมงที่สอง ของการบำบัดผู้เหงาเศร้าจะยิ้มแย้มได้ หลังจากไม่เคยยิ้มมานานแล้ว

คำถามที่ว่าธรรมชาติได้ฝังหลักสูตรความสอดคล้องในการประสานเสียงทั้งหลายไว้ในสมองมนุษย์ แล้วมีการถ่ายทอดยีนอันนี้ไปเรื่อยๆ ใช่หรือไม่นั้น หากจะเอาคำตอบนี้คงต้องไปหาอาสาสมัครที่แทบจะไม่มีโอกาสได้ยินเสียงเพลงเลยมาทดสอบ ซึ่งคงหาไม่พบแน่ เพราะเดี๋ยวนี้เป็นยุคไฮเทคอิทธิพลของดนตรีได้แพร่ขยายไปทั่วทุกหย่อมหญ้า ไปที่ไหนก็มีเสียงเพลงกระจายไปทั่วโลก เช่น ในเรือบินในรถยนต์ ในครัว ตามสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า สถานีรถไฟ แม้แต่ในกระต๊อบของหมู่บ้านเล็กๆ ประเทศปาปัวนิวกินีแสนห่างไกลความเจริญก็ยังมีเสียงเพลงของ Robbie Williams แว่วมาตามสายลม

เมื่อพูดถึงอิทธิพลของเสียงเพลงแล้ว จะเห็นบุคคลในตำแหน่งสำคัญต่างๆ ใช้เพลงเป็นที่ปลอบขวัญ และกำลังใจมนุษย์ เช่น ตอนที่กำแพงเมืองเบอร์ลินถูกพังทำลายเมื่อ พ.ศ.2532 ผู้ใหญ่ผู้โตทางการเมืองพากันร้องเพลงชาติอย่างกล้าหาญ หรือในวันที่ 11 กันยายน พ.ศ.2544 ในตอนค่ำหลังจากตึก World Trade ในเมืองนิวยอร์กถล่ม ผู้แทนราษฎรรวมกลุ่ม และพากันร้องเพลง “พระผู้เป็นเจ้าทรงอวยพระพรอเมริกา” (God bless America) เพื่อลดความชอกช้ำทางจิตใจ

ยิ่งในโบสถ์ การนมัสการไม่เคยเลยสักครั้งเดียวที่จะปราศจากการร้องเพลงถวายเกียตรพระผู้เป็นเจ้า นักค้นคว้าชาวอังกฤษ นาย Ian Cross จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์กล่าวเสริมว่า “การมีเพลงเปรียบเสมือนมีสนามที่เล่นในจิตใต้สำนึก เพราะหัวใจของดนตรีนั้น ให้อิสระในการไปตีความ ทำให้เกิดการสร้างสรรค์ไปตามความนึกคิด และฝึกด้านจินตนาการ นั่นคือเรื่องจำเป็นที่ขาดไม่ได้ในการจะพัฒนาสมอง”

นี่แหละครับ ประโยชน์อีกรูปแบบของเสียงเพลง การฟังเพลงครั้งต่อไปของคุณจะเต็มไปด้วยความสุข

-๓-

ได้ข่าวแว่วมาว่า ก้าว..รอ..ก้าว ฉบับนี้ใกล้จะเป็นฉบับสุดท้ายแล้ว กระผมในฐานะคอลัมนิตส์ ประจำก้าว..รอ..ก้าว ตั้งแต่เล่มแรก จึงขอใช้พื้นที่ตรงนี้ ขอบคุณ ผู้ก่อตั้ง ทีมงาน และผู้อ่าน ก้าว..รอ..ก้าว ทุกท่าน สำหรับเวที สำหรับ มิตรภาพ สำหรับคำติชม และสำหรับ อะไรๆอีกมากมายที่พวกคุณมอบให้ ถ้ามีโอกาสเราคงได้กลับมาพบปะเจอะเจอกันอีกครั้ง นะครับ รักษาสุขภาพด้วย

ขอบคุณจริงๆครับ

‘พล
wanwilai_pol@hotmail.com

ขอขอบคุณ กรมสุขภาพจิต http://www.dmh.go.th และ http://www.tddf.or.th/library/ , http://www.happyhomeclinic.com สำหรับข้อมูล


kaawss.jpg[อ่าน พูดพร่ำทำเพลง ในฉบับอื่น] | [สารบัญ – ก้าวฯที่ ๒๓]

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: